Bài ca chúc tết thanh niên một tác phẩm giàu ý nghĩa, khơi dậy tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến của thế hệ trẻ. Thuộc chương trình sách Kết nối tri thức với cuộc sống tập 2 lớp 9, bài học này giúp học sinh hiểu rõ nội dung, nghệ thuật và thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm. Trong bài viết dưới đây, chúng tôi sẽ hướng dẫn soạn văn chi tiết, giải đáp các câu hỏi quan trọng để hỗ trợ các em học tập tốt hơn.
Bài ca chúc tết thanh niên
Câu 1 trang 78 sgk Ngữ văn lớp 9
Hoàn cảnh sáng tác: Bài thơ ra đời vào năm 1927, khi đất nước đang chìm trong cảnh bị thực dân xâm lược và chưa tìm thấy con đường giải phóng dân tộc. Trong thời gian này, tác giả đang bị thực dân Pháp bắt giam và quản thúc tại Huế.
Căn cứ: Em biết được những điều này nhờ tìm hiểu thông tin từ các tài liệu lịch sử, thông qua internet và từ nội dung bài thơ, vốn thể hiện rõ tâm trạng và bối cảnh xã hội thời kỳ đó.
Câu 2 trang 78 sgk Ngữ văn lớp 9
Bố cục của bài thơ:
- Phần 1: (Từ đầu đến “lũ đầu xanh”) – Tâm trạng bùi ngùi của nhà cách mạng khi nhìn lại quãng đời đã qua và hoàn cảnh hiện tại đầy trăn trở.
- Phần 2: (Phần còn lại) – Lời kêu gọi chân thành, đầy kỳ vọng của nhà cách mạng đối với thế hệ trẻ, mong họ quyết tâm theo đuổi lý tưởng lớn lao vì đất nước.
Mạch cảm xúc: Bài thơ mang theo dòng cảm xúc sâu sắc của Phan Bội Châu, từ sự day dứt, tiếc nuối khi nhìn lại quá khứ đến niềm hy vọng mãnh liệt khi hướng về tương lai. Tác giả kêu gọi thế hệ trẻ từ bỏ lối sống an phận, tầm thường, rèn luyện ý chí và tham gia vào sự nghiệp cứu nước để giải phóng dân tộc.
Câu 3 trang 78 sgk Ngữ văn lớp 9
Tâm trạng của tác giả:
Sự thúc giục mãnh liệt, chứa đầy hy vọng và mong chờ vào thế hệ trẻ cùng một thời cơ mới: “Dậy! Dậy! Dậy!”
Cảm giác thẹn thùng, buồn tủi, cùng những suy ngẫm sâu sắc về quãng đời đã qua đầy cay đắng: “Thẹn cùng sông, buồn cùng núi, tủi cùng trăng.”
Niềm phấn khởi, rộn ràng trong năm mới, thể hiện sự lạc quan và hy vọng vào thế hệ trẻ và tương lai đất nước.
Đặc điểm lời thơ:
Ở phần thể hiện sự day dứt, lời thơ chân thành, trầm lắng, giàu cảm xúc, sử dụng nhiều hình ảnh thiên nhiên để gửi gắm tâm trạng.
Khi thể hiện sự hy vọng, lời thơ mạnh mẽ, sử dụng các cụm động từ dồn dập, mang ngữ khí như một lời hịch, vừa phấn chấn vừa có sức truyền cảm mạnh mẽ, khơi gợi tinh thần hành động của thế hệ trẻ.
Câu 4 trang 78 sgk Ngữ văn lớp 9
Nhà thơ hy vọng thế hệ trẻ sẽ từ bỏ lối sống an phận, tầm thường, dám đứng lên nhận trách nhiệm lớn lao, góp phần giải phóng dân tộc và đưa đất nước thoát khỏi ách nô lệ.
Câu 5 trang 78 sgk Ngữ văn lớp 9
Trong thời đại ngày nay, khi đất nước đã giành được độc lập, lời kêu gọi của bài thơ vẫn có ý nghĩa sâu sắc:
- Tuổi trẻ cần không ngừng học tập, rèn luyện và phát huy năng lực để góp phần xây dựng đất nước ngày càng phát triển, giàu mạnh.
- Tinh thần mà bài thơ truyền tải không chỉ phù hợp trong giai đoạn lịch sử đó mà còn mang giá trị trường tồn, khích lệ các thế hệ trẻ ở mọi thời đại.
Xem thêm: Soạn văn lớp 9 Thực hành tiếng Việt trang 76 – KNTT tập 2